حسين مير حيدر
174
معارف گياهى ( فارسى )
تربانتين به فارسى « تربانتين » و به فرانسوى Terebenthine و به انگليسى Turpentine گفته مىشود . تربانتينها بهطور كلى مواد اولئورزين يا به عبارت ساده رزينهاى روغنى هستند كه اكثر آنها از شيرهء درختان خانوادهء كاج گرفته مىشود و معدودى از آنها نيز از درختان ساير خانوادههاى پهنبرگ استخراج مىشود . براى اين كار با شكافهايى كه به تنهء درخت وارد مىشود شيرهء خام آن را گرفته و پس از خارج كردن آب و ناخالصىهاى آن تربانتين به دست مىآيد . تربانتينها بهطور كلى با كمى اختلاف اكثرا داراى خواص فيزيكى مشابهى هستند ، معمولا نيمه مايع ، لزج ، شفاف به رنگهاى زرد مايل به سبز يا قرمز عقيقى . طعمشان تلخ بوى آنها تند و نافذ و اگر خورده شود ، دهان بوى بنفشه مىگيرد . در آب غير محلول و در الكل و اتر و روغنها محلول است . با تقطير تربانتين روغن فرّارى كه در حدود 20 درصد وزن آن را تشكيل مىدهد موسوم به اسانس تربانتين به دست مىآيد و رزين باقيمانده آنكه تفالهء جامد چسبناك سقزى است ، به فارسى « كولوفان » و « راتيانج » و به فرانسوى Arcanson و Colophane و به انگليسى Colophene ، Colophony ، Black resin و Common rosin ناميده مىشود . كولوفان يك تودهء شفاف به رنگ زرد شيشهاى مىباشد . اسانسهايى كه از انواع تربانتينها گرفته مىشود و مربوط به درختان مختلف خانواده كاج هستند اگر از گونههاى مشابه يك جنس درخت گرفته شده باشد ، از نظر